हिंदी चित्रपट धुरंधरभोवतीचे वादळ हे केवळ एका चित्रपटाबद्दलचे वादळ नाही; तर ते बदलत्या जगाची कहाणी आहे, जिथे भारताची भूमिका मजबूत होत आहे आणि काही देशांना हे वास्तव पचवणे कठीण जात आहे. सर्वप्रथम, एक गोष्ट स्पष्ट आहे... धुरंधर ही कल्पनारम्य गोष्ट नाही; ही आॅपरेशन सिंदूरसारख्या कृतींद्वारे भारताने जगासमोर मांडलेल्या वास्तवाची रील व्हर्जन आहे. म्हणूनच हा चित्रपट पाकिस्तान आणि त्याच्या समर्थकांना काट्यासारखा टोचत आहे.
पण खरा प्रश्न पाकिस्तानपेक्षा मोठा आहे. भारताचे मित्र मानले जाणारे आखाती देश पाकिस्तानच्या मताने इतके प्रभावित का आहेत की, त्यांनी चित्रपटावर पूर्णपणे बंदी घातली? हे तेच आखाती देश आहेत, ज्यांच्याशी भारताने धोरणात्मक भागीदारी, ऊर्जा सहकार्य, व्यापार आणि सुरक्षा संबंध मजबूत केले आहेत. तर केवळ एका चित्रपटाने पाकिस्तानची इस्लामी रचना उघडकीस आणली म्हणून त्यांनी भारताची बाजू घेण्याऐवजी पाकिस्तानच्या दबावाला का बळी पडले? मैत्री इतकी नाजूक होती का? की भारताच्या मजबूत कथनामुळे मुस्लिमांच्या नावाखाली राजकारण करणाºया देशांना त्रास होईल अशी खोलवरची भीती आहे?
आखाती देशांमधील ही परिस्थिती आणखी एक सत्य अधोरेखित करते, जेव्हा भारत स्वत:ची कहाणी सांगू लागतो, तेव्हा अनेक जागतिक शक्ती केंद्रे अस्वस्थ होतात. ही कहाणी पाश्चात्य देशाने नव्हे तर भारताने लिहिली असल्याने आणि तीही धाडसी असल्याने, तिला ‘संवेदनशील’, ‘वादग्रस्त’ आणि ‘राजकीय’ असे लेबल लावून दाबण्याचे प्रयत्न केले जात आहेत. खरे तर, जेव्हा हॉलीवूड चित्रपट नाझी किंवा दहशतवाद्यांवर आधारित होते, तेव्हा कोणालाही कोणतीही समस्या नव्हती. कोणत्याही आखाती देशाने ‘इंग्लोरियस बास्टर्ड्स’ किंवा ‘झिरो डार्क थर्टी’वर बंदी घातली नव्हती. पण भारत त्याच भाषेत आपले सत्य बोलताच, काही देश अकांडतांडव करत असल्याचे दिसून येते.
मुद्दा असा आहे की, जर पडद्यावर दाखवल्या जाणाºया भारताच्या शक्तीची इतकी भीती असेल, तर खºया भारताला तोंड देण्याची हिंमत कुठून येईल? आजचा भारत आता असा नाही की, ज्याला घाबरवता येईल किंवा शांत करता येईल. हा नवा भारत आपल्या लष्करी कारवाया दाखवतो, दहशतवादाविरुद्ध स्पष्ट धोरण राखतो आणि आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठांवर कोणासमोरही झुकत नाही. आखाती देशांनी हे समजून घेतले पाहिजे की, या भारतासोबत उभे राहणे हा एक फायदेशीर प्रस्ताव आहे आणि पाकिस्तानसारख्या अयशस्वी, मूलतत्त्ववादी रचनेला खूश करण्यासाठी भारतापासून दूर राहणे भविष्यात अधिक महाग पडेल.
धुरंधर चित्रपटाभोवतीचा गोंधळ हे सिद्ध करतो की, पाकिस्तानची कहाणी कमकुवत होत आहे आणि भारताची कहाणी बळकट होत आहे. पारंपरिकपणे पाकिस्तानच्या प्रभावाखाली असलेले देश या बदलामुळे घाबरले आहेत. परंतु धोक्यापेक्षाही अधिक हे त्यांची कमकुवतपणा प्रकट करते, कारण सत्याची भीती बाळगणारेच आवाज दाबतात.
दुसरीकडे भारताला या बहिष्काराने निराश होण्याची गरज नाही. उलट हे एक लक्षण आहे की, भारताची सांस्कृतिक आणि सामरिक ताकद योग्य मार्गावर येत आहे. जर एका साध्या चित्रपटाने इतकी अस्वस्थता निर्माण केली असेल, तर जगाला हे चांगले समजते की, भारताच्या खºया दृढनिश्चयाचा आणि ताकदीचा परिणाम किती खोलवर होईल. म्हणून, पाकिस्तान आणि त्याच्या प्रभावाखाली असलेल्या देशांना सांगावे लागेल की घाबरून राहा. कारण तुमची कहाणी किंवा तुमच्या अटी नवीन भारताच्या मार्गात येणार नाहीत. आता भारत स्वत:ची कहाणी लिहितो आणि संपूर्ण जगास ती ऐकण्यास भाग पाडले आहे.
एका चित्रपटाची किंवा त्या माध्यमाची काय ताकद आहे हे यातून दिसून आले आहे. त्यामुळे या माध्यमाची जबाबदारी याठिकाणी अधोरेखीत होताना दिसते. गेल्या पंधरा-वीस दिवसांत धुरंधरची जोरदार चर्चा झाली. अर्थात चर्चा म्हणजे धुरंधरचे कौतुकच झाले आहे. सोशल मीडियावर तर धुरंधरला विशेषत: अक्षय खन्नाला अनेकांनी सॅल्यूट ठोकलेला दिसतो. त्यामुळे काय आहे नेमका धुरंधर यासाठी हा चित्रपट पाहणाºयांची संख्या वाढली आहे. त्यामुळे या चित्रपटाने नेमके काय वादळ आणले आहे हे समजून येते. आता पाकिस्तान याला उत्तर देण्यासाठी एखादा चित्रपट बनवेलही. पण त्यांच्याकडे ना दमदार कथानक असेल, ना सांगण्यासारखे काही असेल. कारण वास्तव आणि सत्य कथन करणे सोपे नसते. कपट, कारस्थानाने वागणाºयांकडून तशी अपेक्षा करता येणार नाही. पण एका धुरंधर या हिंदी बॉलीवूडच्या चित्रपटाने मुस्लीम शासीत देशांना हालवून दाखवले आहे हे निश्चित. हाच तो नवा भारत आहे. आजवर आम्ही कायम दुबळे, सोशिक असे होतो. पण आम्ही ताकदवान आहोत हे सांगणे गरजेचे असते. आजचा भारत आपली ताकद दाखवण्यासाठी तयार आहे. शत्रूला संदेश देण्यासाठी शक्तिप्रदर्शन करणे हे एक आपले धोरण असते. ते राजनीतीतील तत्त्व आहे. आपल्याकडे अनेकांनी शक्तीप्रदर्शन करून शत्रूला धडकी भरलेली आहे. रामाने रावणापर्यंत संदेश जाण्यासाठी शक्तिशाली अशा त्राटिका, वानरराज वाली अशांना पराभूत करून आपल्या ताकदीची जाणीव करून दिली होती. कृष्णाने कंसाने पाठवलेल्या सगळ्या शक्तींना मारलेच पण गोवर्धन पर्वत उचलून कंसाला घाम फोडला होता. हाच तो धुरंधरपणा आहे. आज या चित्रपटातून तेच दिसून आले आहे. त्यामुळे मुस्लीम राष्ट्रांना धडकी भरली आहे.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा