तरुण नेतृत्वाच्या नव्या लाटेवर भाजपचा विश्वास

भारतीय राजकारणातील एक दीर्घकाळापासून वाट पाहत असलेला क्षण आता निर्णायक टप्प्यावर पोहोचला आहे. जगातील सर्वात मोठा राजकीय पक्ष असलेल्या भारतीय जनता पक्षाने आपल्या राष्ट्रीय नेतृत्वाची सूत्रे तरुण हातांकडे सोपवण्याच्या दिशेने एक ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे, नितीन नबीन यांची पक्षाचे नवे कार्यवाहक राष्ट्रीय अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती केली आहे. जरी ही नियुक्ती औपचारिकरीत्या तात्पुरती म्हणून वर्णन केली जात असली, तरी पक्षात आणि बाहेरून मिळालेले स्वागत स्पष्टपणे सूचित करते की, भविष्यात त्यांना पूर्णवेळ राष्ट्रीय अध्यक्ष म्हणून घोषित केले जाऊ शकते. ही नियुक्ती केवळ संघटनात्मक बदल नाही तर कार्यशैली, नेतृत्व निवड आणि भारतीय राजकारणाच्या दृष्टिकोनात मोठ्या बदलाची पूर्वसूचना देते. भारतीय जनता पक्षाच्या संसदीय मंडळाचा हा निर्णय केवळ आश्चर्यकारक नाही तर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आतापर्यंत घेतलेल्या धाडसी, अनपेक्षित आणि दूरगामी निर्णयांच्या मालिकेतील एक नवीन आणि महत्त्वाचा अध्यायदेखील आहे.

नितीन नबीन हे बिहारच्या राजकारणासाठी अनोळखी नाहीत. ते पाच वेळा आमदार राहिले आहेत आणि तळागाळातील राजकारणाच्या बारकाव्यांमध्ये ते पारंगत आहेत. संघटनात्मक आणि सरकारी भूमिकांमध्ये अनुभव असलेले नबीन यांनी भारतीय जनता युवा मोर्चाचे राष्ट्रीय सरचिटणीस यासारखे महत्त्वाचे पद भूषवले आहे. शिवाय, संघटनेच्या विविध पातळ्यांवर त्यांनी दाखवलेली शिस्त, धोरणात्मक समज आणि नेतृत्व कौशल्ये त्यांना या पदासाठी स्वाभाविक निवड बनवतात. त्यांचे राजकीय व्यक्तिमत्त्व केवळ भाषणांपुरते मर्यादित नाही तर ते संघटना बांधण्याची, कार्यकर्त्यांना जोडण्याची आणि वैचारिक वचनबद्धता राखण्याची क्षमतादेखील त्यांच्यात आहे. हा गुण भाजपचा आत्मादेखील आहे- जिथे व्यक्ती नव्हे तर संघटना सर्वोपरी आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या राजकारणाचे एक कायमचे वैशिष्ट्य म्हणजे नवीन चेहºयांवर विश्वास ठेवणे आणि पिढीजात नेतृत्वाची निर्मिती करणे. केंद्र सरकारमधील मंत्र्यांची निवड असो, राज्यांमध्ये मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती असो किंवा संघटनात्मक बदल असो- मोदींनी वारंवार सिद्ध केले आहे की, ते आजच्या राजकारणाचे भविष्य घडवण्यावर विश्वास ठेवतात. नितीन नबीन यांची निवड या तत्त्वज्ञानाचे प्रतिबिंब आहे. हा निर्णय सूचित करतो की भाजप आता केवळ निवडणुका जिंकण्यावर लक्ष केंद्रित करणारा पक्ष राहू इच्छित नाही, तर पुढील दोन ते तीन दशकांसाठी एक कायमस्वरूपी वैचारिक आणि संघटनात्मक नेतृत्व तयार करत आहे. तरुण पिढीला, विशेषत: पहिल्यांदाच मतदारांना आकर्षित करण्यासाठी हे पाऊल महत्त्वाचे आहे.

भाजपमध्ये राष्ट्रीय अध्यक्षपद हे केवळ संघटनात्मक पद नाही तर वैचारिक संतुलनाचे केंद्र देखील आहे. या पदावर नियुक्तीसाठी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची (आरएसएस) संमती आणि पाठिंबा आवश्यक मानला जातो. भाजपच्या निवडणूक यशात आरएसएसने नेहमीच महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे- मग ते विचारांचा प्रसार असो, कार्यकर्ते उभारणी असो किंवा सामाजिक संपर्क असो. गेल्या काही निवडणुकांमध्ये पक्षाला ज्या परिस्थितींचा सामना करावा लागला त्यावरून भाजप संघटना आणि आरएसएसमध्ये संपूर्ण समन्वय किती आवश्यक आहे हे स्पष्ट झाले आहे. या संदर्भात, नितीन नबीन यांची निवड सूचित करते की, हा निर्णय आरएसएस आणि पक्ष नेतृत्वातील व्यापक चर्चा आणि सहमतीनंतर घेण्यात आला आहे. ही नियुक्ती म्हणजे भाजपला वैचारिकदृष्ट्या आणखी मजबूत करण्याचा एक ठोस प्रयत्न आहे.

नितीन नबीन यांच्यासमोरील सर्वात मोठे आणि तत्काळ आव्हान म्हणजे पश्चिम बंगालमधील आगामी निवडणुका. हे राज्य धोरणात्मक आणि वैचारिक दृष्टिकोनातून भाजपसाठी दीर्घकाळापासून महत्त्वाचे राहिले आहे. ही केवळ सत्तेची लढाई नाही तर राजकीय संस्कृती, राष्ट्रवाद आणि सामाजिक संतुलनाची परीक्षादेखील आहे. संघटनात्मक अध्यक्ष म्हणून नितीन नबीन यांच्यासाठी ही खरी परीक्षा असेल. जर ते बंगालमध्ये संघटना पुन्हा निर्माण करण्यात, कार्यकर्त्यांना ऊर्जा देण्यास आणि लोकांमध्ये विश्वास निर्माण करण्यात यशस्वी झाले तर त्यांचे नेतृत्व आपोआप सिद्ध होईल. हे असे व्यासपीठ आहे जिथे त्यांचे स्थान, कौशल्य आणि धोरणात्मक दृष्टी राष्ट्रीय राजकारणात स्पष्ट होईल.

भाजपच्या राजकारणाची एक अनोखी परंपरा आहे. जिथे अटकळ एक गोष्ट आहे आणि निर्णय पूर्णपणे वेगळ्या दिशेने येतात. अनेक नावांची चर्चा होते, अनेक चेहरे त्यांचे ध्येय साध्य करण्याच्या जवळ येतात, परंतु अंतिम निर्णय अनेकदा सर्वांना आश्चर्यचकित करतो. ही भाजपची धक्का तंत्र असलेली संघटनात्मक शैली आहे. नितीन नबीन यांची नामांकन या परंपरेचा एक भाग आहे. या निर्णयात अध्यक्षपदाबद्दल पक्षात दीर्घकाळापासून सुरू असलेल्या अटकळींना पूर्णविराम देण्याची क्षमता आहे. हे देखील स्पष्ट करते की भाजपमध्ये, पद नव्हे तर क्षमता निर्णायक आहे.

नितीन नबीन भारतीय राजकारणाच्या अशा पिढीचे प्रतिनिधित्व करतात ज्यांनी संघटनात्मक निष्ठा, वैचारिक स्पष्टता आणि सतत जनसंपर्क यांना त्यांची राजकीय ओळख बनवले आहे. विद्यार्थी राजकारणापासून सक्रिय सार्वजनिक जीवनापर्यंतचा त्यांचा प्रवास शिस्त, कठोर परिश्रम, राष्ट्रवाद आणि भाजप हा संघर्षांचा एक मार्ग आहे. तळागाळातील कार्यकर्त्यांशी थेट संवाद साधणारा, जनतेच्या समस्या संवेदनशीलपणे समजून घेणारा आणि प्रशासकीय आणि राजकीय व्यासपीठांवर प्रभावीपणे पोहोचवणारा नेता म्हणून त्यांची ओळख आहे. नितीन नबीन यांची कार्यशैली त्यांचा तरुणाईवरील विश्वास, विकासाभिमुख मानसिकता आणि पारदर्शकता स्पष्टपणे दर्शवते. त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे ते पदापेक्षा जबाबदारीला प्राधान्य देतात आणि संघटनेच्या मूल्यांनुसार सातत्याने प्रगती करत आहेत.

भारतीय जनता पक्ष हा केवळ एक राजकीय पक्ष नाही तर एक शक्तिशाली संघटनात्मक चळवळ आहे, ज्याचा आत्मा त्याच्या शिस्तबद्ध, समर्पित आणि वैचारिकदृष्ट्या जागरूक कार्यकर्त्यांमध्ये आहे. पक्षाची संघटनात्मक रचना बूथ पातळीपासून राष्ट्रीय पातळीपर्यंत सहभाग, संवाद आणि सामूहिक निर्णय घेण्याची परंपरा मजबूत करते. संघटनात्मक नेतृत्वावर कार्यकर्त्यांचा अढळ विश्वास, स्पष्ट दिशा आणि नेतृत्वाची पारदर्शकता ही भाजपची सर्वात मोठी ताकद आहे. येथे, कार्यकर्ते स्वत:ला सत्तेचे साधन म्हणून नव्हे तर राष्ट्र उभारणीत भागीदार म्हणून पाहतात. म्हणूनच भाजप नेतृत्व आणि कार्यकर्त्यांमध्ये विश्वास, वचनबद्धता आणि परस्पर आदराचे नाते आहे, जे पक्षाला सतत मजबूत आणि गतिमान ठेवते.

नितीन नबीन यांची कार्यवाहक राष्ट्रीय अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती ही केवळ वैयक्तिक नियुक्ती नाही तर भाजपच्या भावी राजकीय भविष्याचे स्पष्ट संकेत आहेत. हे युवा नेतृत्व, वैचारिक वचनबद्धता, संघटनात्मक शिस्त आणि संघ समन्वय यांचे संगम आहे. जर नितीन नबीन यांनी ही जबाबदारी यशस्वीरीत्या पार पाडली- विशेषत: पश्चिम बंगालसारख्या कठीण राजकीय क्षेत्रात तर ते भाजपच्या इतिहासात एक नवीन अध्याय जोडतीलच, शिवाय भारतीय राजकारणात तरुण नेतृत्वाची पुनर्परिभाषा देखील करतील. हा तो क्षण आहे जेव्हा राजकारण केवळ सत्तेचा खेळ बनत नाही तर संयम आणि दूरदृष्टीचा पुरावा बनते.

- प्रफुल्ल फडके/अन्वय