मंगळवारी अयोध्येच्या भूमीवर एक असा क्षण आला, जो केवळ विटा, दगड आणि वास्तुकलेचाच नव्हे तर श्रद्धा, अढळ संकल्प आणि अनेक पिढ्यांच्या सामूहिक स्मृतीचा साक्षीदार होता. जेव्हा श्रीरामजन्मभूमीवर भगवा ध्वज अभिमानाने फडकला, तेव्हा तो फक्त एक ध्वज नव्हता- तो शेकडो वर्षांपासून सहन केलेल्या वेदना, अढळ श्रद्धा आणि या पवित्र भूमीला पूर्वीचे वैभव परत मिळवून देण्यासाठी प्रयत्नशील असंख्य लोकांच्या संघर्षाचे प्रतीक होता. त्यामुळे एका नव्या युगाची सुरुवात या क्षणापासून झालेली आहे असे समजायला हरकत नाही. त्यामुळे इथून पुढे रामराज्य येईल, अशी अपेक्षा भारतीयांनी करायला हरकत नाही.
विवाह पंचमीच्या शुभ प्रसंगी, ‘जय श्रीराम’च्या गजरात वैदिक मंत्र आणि जपांमध्ये केलेली पूजा वैयक्तिक भक्तीच्या पलीकडे गेली आणि देशाच्या सांस्कृतिक स्मृतीचा एक सामायिक विधी बनली. मंदिराच्या सभोवतालच्या तटबंदीची कारागिरी, मुख्य मंदिराच्या भिंतींवर कोरलेले ८७ भाग आणि ७९ समृद्ध तांब्याने बनवलेले चित्र हे केवळ स्थापत्य पराक्रमाचे प्रदर्शन नाहीत, तर रामायणाच्या विविध आयामांना मूर्त रूप देतात, जे आपल्या परंपरेतील बहुआयामी विविधतेचे प्रतिबिंब आहेत.
म्हणूनच मंगळवारी झालेला हा कार्यक्रम केवळ एक धार्मिक विधी नव्हता; तो असंख्य यात्रेकरू, संत, पुजारी, कारागीर, वास्तुविशारद, अनुयायी, कामगार आणि देणगीदारांच्या कथांचा संगम होता. ज्यांच्या तपस्या आणि बलिदानाला भारताच्या इतिहासात विशेष स्थान आहे. ज्यांनी वर्षानुवर्षे आणि दशकांपासून आपली ऊर्जा समर्पित केली आहे, ते आज कुठेही असले तरी, त्यांना निश्चितच आत्म-समाधानाची भावना जाणवली असेल. संतांच्या भक्तीभाषा, भक्तांची गर्दी आणि शहरवासीयांचे आदरातिथ्य देखील याची साक्ष देते की, श्रद्धा आणि सामूहिक विश्वास एखाद्या ठिकाणाच्या आत्म्याला कसे पुनरुज्जीवित करू शकतो.
नवीन ध्वजारोहण हा केवळ भूतकाळाचा उत्सव नाही तर भविष्यासाठी एक दिशादेखील दर्शवितो. आजची अयोध्या, जिथे प्राचीन रामाच्या दंतकथा आणि आधुनिक योजनांचा अनपेक्षित संगम दिसतो, तो वारसा आणि विकास एकत्र कसा फुलू शकतो याचे एक उदाहरण आहे. महर्षी वाल्मिकी विमानतळापासून ते आधुनिकीकृत रेल्वे टर्मिनल्स, रामपथ आणि भक्ती पथ, हे सर्व एका अशा दृष्टिकोनाचे भाग आहेत, जे तीर्थस्थळाला जागतिक स्तरावर सुलभ, सुरक्षित आणि आदर्श-आधारित बनवण्याच्या कल्पना करतात.
या पवित्र प्रसंगी, आपण असंख्य अनामिक कर्मयोगींना देखील लक्षात ठेवले पाहिजे, ज्यांच्या श्रमाने, कोणत्याही प्रसिद्धीशिवाय, मंदिराचे बांधकाम प्रत्यक्षात आणण्यास मदत केली. ज्या कामगारांनी हातांनी दगड कोरले; ज्या कारागीरांनी कथेला जिवंत केले; ज्यांचे धार्मिक ज्ञान मार्ग दाखवले ते पुजारी, संत आणि पंडित आणि ज्या स्वयंसेवक आणि आयोजकांनी दैनंदिन प्रयत्नांनी योग्य व्यवस्था सुनिश्चित केली. त्या सर्वांबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करता येत नाही. शिवाय, राम मंदिर चळवळीचे नेते आणि भागीदार आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या श्रीराम जन्मभूमीवर मंदिर बांधण्याचा संकल्प पूर्ण करण्याच्या वचनबद्धतेशिवाय हा दिवस शक्य झाला नसता.
आज, आपण शांततापूर्ण आणि संयमी पद्धतीने या ऐतिहासिक कार्यक्रमाचा भाग राहिलेल्या समुदायांना आणि कुटुंबांना देखील सलाम केला पाहिजे. गर्दीच्या उत्साहात दिसून आलेला संयम आणि शिस्त सामाजिक सहिष्णुता आणि सामायिक अभिमानाचे प्रतीक आहे. संतांच्या हृदयस्पर्शी शब्दांनी त्या क्षणाला देवत्वाने भरले आणि भक्तांमध्ये आशेचा किरण पसरला की, ही भूमी आता एका नवीन अध्यायात प्रवेश करत आहे- जिथे अध्यात्म आणि सामाजिक विकास एकत्रितपणे प्रगती करण्याचे आश्वासन देतात. म्हणूनच मंगळवारच्या दिवसाने आपल्याला हे देखील शिकवले की, कोणत्याही महान ध्येयाच्या साध्यतेसाठी दृढनिश्चय, सहिष्णुता आणि सामूहिक सहभाग आवश्यक आहे.
तथापि, आकाशात भगवा ध्वज फडकत असताना, एक नवीन आशादेखील निर्माण झाली की, हे ठिकाण व्यक्तीला नैतिक, दयाळू आणि सामाजिकष्ट्या प्रेरित करणारी मूल्येदेखील पसरवेल. अयोध्येची ही गाथा येणाºया पिढ्यांना नक्कीच भक्ती, सेवा, समर्पण आणि सामायिक स्वप्नांसाठी प्रेरित करेल. अकरा वर्षांपूर्वी पंतप्रधान पदाचे उमेदवार म्हणून नरेंद्र मोदी यांचे जेव्हा लाँचिंग झाले, तेव्हा भारतीय जनता पक्षाने जाहिरात केली होती ती म्हणजे, अच्छे दिन आनेवाले हैं! गेल्या दहा, अकरा वर्षांत बराच बदल देशात घडला. अनेक क्रांतिकारी निर्णय झाले. अनेक लोकोपवाद निर्माण झाले. त्यामुळे अच्छे दिन आले असे कोणाला वाटले तर कोणाला वाटले नाही. पण आत्मनिर्भर होण्याकडे असलेली वाटचाल, संरक्षण क्षेत्रातील कामगिरी, कोविड सारख्या संकटातून आपण जगाला दिलेला आधार आणि आर्थिक वाटचाल ही लक्षणीय अशीच आहे. कॅशलेस ट्रान्झेक्शन ते डिजिटल इंडिया हा प्रवास आणि तो सुरू करण्यापूर्वी घेतलेला एक कटू निर्णय म्हणजे २०१६ ला केलेली नोटबंदी. ती अनेकांना जाचक वाटली. पण त्याचे फायदे किती झाले हे आता दिसू लागले आहे. आॅनलाइन वाढते व्यवहार हे देशात अच्छे दिन आणण्यात महत्त्वाची कामगिरी बजावत आहेत. बँकांमध्ये लागणाºया तासन्तास लांब रांगा संपुष्टात आल्या आणि आता २४ तास व्यवहार करणे सोपे झाले. हे सगळे चांगले बदल घडत असतानाच २२ जानेवारीला अयोध्येतील राम मंदिराचे लोकार्पण आणि त्यावर मंगळवारी लावलेला धर्मध्वज हे बरेच काही सांगून जातो. आता अच्छे दिनची नाही तर रामराज्याची अपेक्षा आपण करायला हवी. ही नव्या युगाची सुरुवात असेल.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा